قیمت طلا و آهن
قیمت ارز
قیمت خودرو
شاخص بورس اوراق بهادار
وب لوکس
باشگاه کیواسپرت افق
باشگاه کیواسپرت افق
باشگاه کیواسپرت افق
باشگاه کیواسپرت افق
باشگاه کیواسپرت افق
تاریخ انتشار: شنبه ۱۴ اردیبهشت ۱۳۹۸ | ۱۶:۰۹ ب.ظ| كد خبر: 5327
داستان بنزین و ۱۰ نکته / از طرح تثبیت قیمت‌ها چه خبر؟!
داستان بنزین و ۱۰ نکته / از طرح تثبیت قیمت‌ها چه خبر؟! معلوم است که هرچه خودرو بیشتر شود مصرف بنزین بالاتر می رود. نمی توان هم به تولید خودرو بالید و هم از افزایش مصرف بنزین نالید!

مغان رسا؛ مهرداد خدیر- قیمت بنزین دوباره در کانون بحث‌های سیاسی و اقتصادی قرار گرفته و شایعۀ افزایش آن که از جانب برخی رسانه‌ها به آن دامن زده شد، به تشکیل صف‌هایی در روز چهارشنبه انجامید.

هر چند افزایش قیمت بنزین یا سهمیه بندی آن «فعلا» تکذیب شده اما از اظهارات مقامات چنین برمی آید که قیمت آزاد هزار تومانی قابل دوام نیست. خصوصا این که مصرف بنزین رو به افزایش است و از یکصد میلیون لیتر در روز فراتر رفته است.

دربارۀ بنزین و قیمت هزار تومانی آن و احتمال سهمیه بندی و عرضۀ بنزین آزاد به بهای بیشتر این نکات را می توان یادآور شد:

داستان بنزین و 10 نکته / از طرح تثبیت قیمت ها چه خبر؟!
۱. قبل از شروع جنگ در سال ۱۳۵۹ قیمت هر لیتر بنزین یک تومان بود. با شروع جنگ اما دولت شهید رجایی قیمت هر لیتر بنزین را به سه تومان افزایش داد. قیمت بنرین سه برابر شد اما بار تورمی آن به این میزان نبود. چرا؟ چون در آن زمان، بنزین، کالای معیار نبود و تنها بخشی از جامعه ایران با این موضوع درگیر بود. در حال حاضر اما نسبت مالکیت و برخورداری از خودرو در خانوارهای ایرانی بسیار افزایش یافته است.

برخی کالاها درست یا نادرست به کالای معیار بدل می شوند و خواسته یا ناخواسته بر اقلام دیگر اثر می گذارند. مثلا می توانیم با قیمت طلا و خصوصا سکه طلا مقایسه کنیم که به رغم افزایش، دیگر کالای معیار نیست. مهم ترین وجه پس این است که بنزین را کالای صرف نپنداریم و بدانیم «کالای معیار» است یا هنوز هست.

۲. بر خلاف تصور غالب، بنزین در ایران یارانه نمی گیرد. یارانه وقتی معنی پیدا می کند که دولت فاصله قیمت مطلوب تولید کننده با توان مصرف کننده را می پردازد. مثلا تولید کننده شیر اعلام می کند هر لیتر شیر را نمی تواند و برای او نمی صرفد زیر سه هزار تومان عرضه کند و مصرف کننده هم نمی تواند بیش از دو هزار تومان بخرد و دولت فاصلۀ هزار تومانی را پر می کند.

این یارانه است ولی دربارۀ بنزین باید از اصطلاح «عدم النفع» استفاده کرد. به این معنی که شرکت های زیر مجموعۀ وزارت نفت که در کار تولید و پخش فرآورده های نفتی اند نفعی نمی برند یا حتی زیان می بینند یا اگر صادر کنند سود به دست می آورند.

۳. خالی از لطف نیست که به ۱۵ سال پیش بازگردیم. مجلس هفتم تازه تشکیل شده بود و با آخرین سال دولت اصلاحات هم زمان بود و اصول گرایان که مجلس هفتم را به لطف نظارت استصوابی و کاهش مشارکت به دست آورده بودند در رؤیای ریاست جمهوری بودند و در پاییز ۱۳۸۳ طرح اصلاح موادی از قانون برنامه توسعه را که به تثبیت قیمت ها شهرت یافت تصویب کردند وبدین ترتیب قیمت بنزین در ۸۰ تومان متوقف شد و در آغاز سال ۱۳۸۴نیز آقای حداد عادل رییس مجلس گفت «در هر محفل و مجلسی مردم خودشان را به من نزدیک می کنند و بابت این مصوبه تشکر می کنند».

ظاهر قضیه خوب بود اما روند افزایش تدریجی وپلکانی افزایش قیمت بنزین در دولت اصلاحات را متوقف کرد ولی این ایده دوام نیاورد و سال بعد از ۸۰ تومان به ۱۰۰ تومان رسید و دو سال بعد سهمیه بندی و قیمت آزاد ۴۰۰ تومان تعیین شد. فنر جمع شده رها شده بود!

اگر آن روند تدریجی و پلکانی ادامه می یافت انطباق با دستمزدها نیز همه ساله صورت می پذیرفت و طی این ۱۵ سال به قیمت معقولی رسیده بود.

۴. این باور نزد برخی از مردم وجود دارد که هر کشوری تولید کننده محصول خاصی است و طبعا آن را باید ارزان تر از دیگران در اختیار مردم خود قرار دهند. مثلا اکوادور موز دارد و موز در آن سرزمین ارزان و شاید رایگان است. بنزین در ایران نیز باید حکم همان موز در اکوادور را داشته باشد و نباید مدام قیمت جهانی را به رخ مردم بکشند.

۵. چنانچه قرار بر سهمیه بندی باشد چگونه می توان برای تهران ۶۰ لیتر در ماه سهمیه گذاشت و برای یک شهرستان کوچک نیز همین میزان؟ یکی از مشکلات در سهمیه بندی قبلی همین بود. هر چند اگر قرار بر اختصاص سهمیه بیشتر باشد شاید بیم تبعیض درگیرد.

۶٫ اسفند امسال موسم انتخابات مجلس است و بعید است نمایندگان زیر بار افزایش فاحش قیمت بروند. چنانچه دولت موضوع را در شورای هماهنگی اقتصادی به تصویب برساند واکنش قوۀ مقننه جالب خواهد بود.
۷٫ قیمت کالاها و خدمات را یا عرضه و تقاضا و ساز و کار بازار تعیین می کند یا دولت. نمی توان هم ساز و کار عرضه و تقاضا را نفی کرد و هم دخالت دولت را. منتقدان این نکته را باید لحاظ کنند.

۸. این پرسش هم قابل طرح است که اگر واقعا مصرف بنزین از حد و اندازه خارج شده این همه اصرار و تبلیغ فروش خودرو از چه روست؟ معلوم است که هرچه خودرو بیشتر شود مصرف بنزین بالاتر می رود. نمی توان هم به تولید خودرو بالید و هم از افزایش مصرف بنزین نالید!

۹٫ یکی از مهم ترین توجیهات افزایش قیمت بنزین قاچاق آن به خاطر اختلاف قیمت با برخی کشورهای همسایه است. این در حالی است که نوعی سهمیه بندی در برخی استان ها و بی سر و صدا اعمال می شود و به قاعده باید با قاچاق مقابله شده باشد. ضمن این که به صرفه بودن قاچاق منحصر به قیمت بنزین نیست.

۱۰. ایده هایی چون عرضه بنزین با کیفیت و قیمت متفاوت در صورت مجال دادن بخش خصوصی نیز قابل طرح است.

داستان بنزین همچنان ادامه دارد و مهم ترین یادآوری همان طرح تثبیت قیمت ها در سال ۸۳ است و این تصور که می توانند قیمت بنزین را در ۸۰ تومان ثابت نگاه دارند و حالا بعد از ۱۵ سال هزار تومان هم کافی به نظر نمی رسد./عصرایران

جدیدترین
پر بازدیدترین
نظرسنجی
  • طراحی سایت را چگونه ارزیابی می کنید

    • خیلی خوب (71%)
    • خوب (24%)
    • ضعیف (3%)
    • متوسط (2%)

    جمع آرا: 505

    Loading ... Loading ...